Dood in La Serenissima.

August 24, 2018 No Comments

Dood in La Serenissima.

August 24, 2018 No Comments

Estimated reading time: 28 minute(s)

Dood in Venetië.  Is de houdbaarheidsdatum overschreden?

Wat dacht je van de volgende scène uit de James Bond-film “Casino Royale”?

Een huis zinkt statig neer in de Canal Grande en Bondgirl Vesper sterft in de armen van James.  “Dood in Venetië”.

Er hangen zware wolken over de toekomst van Venetië. Venetië is één van de grootste toeristische magneten van Italië, maar niemand kan met zekerheid zeggen hoe lang dat nog zo blijft. De stad die wij kennen van het prachtig mooie San Marco plein, de gondels en haar status op de UNESCO werelderfgoed lijst.

Venetië zou wel eens het het volgende Atlantis kunnen worden. De meest romantische stad ter wereld verkeert immers in doodsnood.  Venetië is een oude dame die al tot haar middel in de zee staat.  De stijging van de zeespiegel bedreigt Venetië, en tot overmaat van ramp vluchten bewoners voor de hordes toeristen en migranten.

Klimaatverandering is al jaren een hot topic. Maar wat gaan we hier nou echt van merken? Naast het stijgen van het waterpijl, lijkt het voor België niet zo’n probleem te zijn. Want zeg nou eerlijk, we wensen toch allemaal een mediterraans klimaat? De keerzijde is dat wij zomaar één van de laatste generaties kunnen zijn voor wie het mogelijk is spectaculaire plaatsen als Venetië, de Dode Zee of Madagaskar te bezoeken. Hotelzoekmachine stelde Trivago een lijst op van 10 bestemmingen die reizigers beslist moeten zien – nu het nog kan.

Maar helaas, Venetië zou zachtjes onder de zeespiegel verdwijnen.  Het waterniveau in de romantische grachtenstad stijgt sneller dan ooit tevoren en men gaat ervan uit dat Venetië op dit moment gemiddeld twee millimeter per jaar zinkt. Het bilan van de tragedie neemt met de jaren meer alarmerende afmetingen aan. Dat is best aannemelijk met de opwarming van de aarde. De veranderende klimatologische omstandigheden zorgen er nu al voor dat het Acqua alta, het “hoog water” veel vaker voorkomt. Ongeveer vijftig keer per jaar, waar het vroeger beperkt was tot een keer of drie. Het M.O.S.E-systeem (toeval of niet, Mosè is Italiaans voor Mozes) zou daar een oplossing voor moeten bieden … Venetië zou Italië niet zijn, mocht er geen vertraging opgetreden zijn, oorspronkelijk zou het in 2012 operationeel geweest moeten zijn, en er geen fraude zou gepleegd zijn, hetgeen een voormalig burgemeester en een aantal medewerkers de kop heeft gekost. Maar het kan nog erger, nu de voltooiing nadert en de ultieme tests worden uitgevoerd, blijken er zoveel mosselen op het systeem te groeien dat het pas in 2020 effectief zou kunnen worden, als het nog ooit effectief wordt.   De realisatie (het bestaat uit metalen bakken die bij dreigende overstroming worden leeg gepompt en die zich dan oprichten en zo het opkomende water tegenhouden) van 5.5 biljoen euro verdrinkt onder smeergeldaffaires en omkoperij.

De vloedstromen – dertig in de afgelopen tien jaar – hebben vele van de 1.800 palazzi van oud-Venetië aangetast. Reeds lang zijn bijna alle historische gebouwen ondermijnd door het insijpelende water, een euvel dat in de hand wordt gewerkt door de deining veroorzaakt door de motoscafi,de vaparettos en andere motorvaartuigen.   Over een x aantal jaar is de stad gewoon niet meer. Althans niet boven het wateroppervlak.  Langs de andere kant, ik kreeg van mijn reisvriendin te horen dat ze dat ook al dachten toen ze 15 en in Venetië was.  Nu is haar leeftijdscijfer net omgekeerd en gelukkig … Venetië is er nog steeds.  Ik doe nu aan wishful thinking.  Hoop doet leven, ook in Venetië.

De realiteit is dat je nu al ziet dat het water stijgt; veel gedeeltes staan al min of meer onder water en dat wordt de komende jaren alleen maar meer. De vraag is niet of, maar wanneer Venetië voorgoed onder water verdwijnt.

Volgens de Venetianen zullen ze echter eerder verdrinken onder de toeristen dan door het water. Toeristen overstromen de stad vaker dan acqua alta. Ik was getuige van mieren op bootjes en bruggen. Eenmaal aan land vormden de mieren een mierenhoop. Ze krioelden door de stegen met petjes en antennes met vlaggetjes eraan: toeristen met bermuda’s en camera’s. Het enige wat niet leuk is aan Venetië. 

Venetië is prachtig maar helaas ook een stad van de massatoerisme. Volgens sommigen te wijten aan de cruiseschepen die toeristen in pakken van duizend uitspugen.  In de ondiepe lagune verstoren ze het waterpeil. Met hun trillingen en de wateroverlast in de kanalen brengen ze de historische gebouwen in gevaar.  Gigantische hoeveelheden mensen die Venetië dagelijks op een paar uur bezoeken en die weinig of niets uitgeven. Want toerisme is goed, maar het moet wel wat opleveren. Want wie betaalt de schoonmaak, het onderhoud, de schade, de openbare diensten, het verwerken van al die massa´s afval die dagelijks wordt achtergelaten.
Barcelona krijgt evenveel bezoekers over de vloer, maar daar wonen nog 1,6 miljoen Catalanen tegenover slechts 55 000 Venetianen. Volgens recente berekeningen zou 50 000 inwoners het absolute minimum moeten zijn om de stad nog enigszins leefbaar te houden. Meer dan het wegzakken in de lagune is de druk van dat massatoerisme de grootste bedreiging.  Venetië verzuipt in het massatoerisme.

Bedenk je eens; hoogzomer (meer dan 30 graden) in combinatie met zeewater in een drukke stad met best wat afval. Ja, dat ruikt niet echt heel fris. En ik ben het beeld van de vrouw die haar arm omhoog deed op de boot ook nog niet vergeten; ik wist niet dat mensen zoveel okselhaar onder hun oksels konden opsparen.  Oké oké misschien overdrijf ik lichtelijk maar het is wel makkelijk om de link naar de toeristenstroom, waarin Venetië verzuipt te maken.

Of er tegenwoordig nog mensen zijn die over Venetië praten door haar eretitel ‘La Serenissima’, de meest serene, in de mond te nemen, dat weten wij eigenlijk niet. We kunnen slechts vaststellen dat met een dagelijks bezoekersaantal dat het aantal officiële inwoners overstijgt, de enorme colonnes van ijsjes likkende buitenlanders die dit oplevert en de files van karakteristieke gondels die ontstaan in de kleinere kanaaltjes, hiervoor wel weinig aanleiding is. Wat sereen is, is niet massaal.

Bovendien heeft de stad last van luchtvervuiling, ook weer deels te wijten aan de cruiseschepen, die er meestal een dag aanmeren en de machines laten draaien om alle werkzaamheden aan boord te kunnen uitvoeren. Dat is een doorn in het oog van de inwoners, maar daarbij mag niet vergeten worden dat ook de vaporetti en motoscafi in groten getale het verkeer in de stad verzorgen en die varen tot op heden nog steeds op vervuilende diesel. Een eerste elektrisch aangedreven vaporetto is in productie.

Niet verwonderlijk dat de echte Venetianen zich ergeren en zich in hun eigen stad niet meer thuisvoelen. In 2017 werden volgens een artikel in il Gazzettino 217 kinderen geboren, tegenover 829 overlijdens.
Tel daarbij de ontvolking door het feit dat heel wat Venetianen verhuizen van het historisch centrum naar het vasteland. Daar is wonen veel goedkoper en het verhuren van hun oud huis als bed & breakfast brengt meer dan voldoende op.

@GettyImages

Venetië verandert door toerisme steeds meer in een pretpark, terwijl de echte die hard bewoners blijven vechten voor hun Venetië. Hoe is het om te leven in een stad die niet meer van jou is?  De mooiste stad op aarde ontvangt 30 miljoen mensen per jaar. Iedereen wil Venetië zien, de droomstad, een sprookje gebouwd op het water. Elke dag overspoelen de dagjesmensen de stad, ze komen binnen met de auto, de trein of het vliegtuig, of op de enorme cruiseschepen die de lagune binnenvaren.   Intussen worden in Venetië steeds meer woonhuizen omgevormd tot bed and breakfasts, is de markt voor koopwoningen oververhit geraakt door steenrijke buitenlanders die er een pied-à-terre willen – dat ze weinig gebruiken – en stijgen de huurprijzen.  De stad is voor de Venetianen te duur om in te wonen. Daarom ontvluchten de bewoners de stad. Na de Tweede Wereldoorlog had Venetië nog 175.000 inwoners. Nu zijn dat er minder dan 60.000. Een elektronische teller in het raam van apotheek Morelli laat het aantal mensen zien dat nog steeds in Venetië leeft. Elke maand gaat de teller omlaag.  De honderden Venetianen die ieder jaar besluiten de stad te verlaten, geven vrijbaan aan particuliere investeerders en kunstspeculanten die de historische plaats doen veranderen in een fantoomstad.   Een vicieuze cirkel dus.  Achterblijvende inwoners zijn tot wanhoop gedreven omdat door een gebrek aan overheidsgeld iedere poging de economie nieuw leven in te blazen gedoemd is te mislukken. De bewoners die er nu nog wonen vechten met passie voor hun geliefde Venetië, waarbij zij humor en ironie als wapen hanteren.

@RV “De burgemeester hoort niets, ziet niets, praat niet”, “Wij gaan niet weg”, “Nee aan nieuwe musea, restaurants en vakantieverblijven”,… Deze twee Venetianen nemen een duidelijk standpunt in.

De organisatie voor Werelderfgoed Unesco zette Venetië al meermaals op de ‘schandelijst’ van ‘Werelderfgoed in gevaar’. Ze dreigde er mee de stad zijn titel van Werelderfgoed af te nemen.  Tot nu kon Italië deze blamage ternauwernood voorkomen, maar of dat blijft lukken is onzeker.

In dit Venetië woekerden belwinkels, speelhallen en patattentjes. Scheepsterminals worden uitgebaggerd, er is een metro naar de nieuwe luchthaven gepland. Alles moet groter, meer en sneller, want dat levert meer geld op. De toegang is gratis – voorlopig nog. Welcome to Veniceland … en vergeet niet een  bezoek te brengen aan de laatste echte Venetianen op het kerkhofeiland San Michele!

De Venetiaanse autoriteiten breken zich intussen het hoofd over hoe de stad zich kan beschermen tegen de desastreuze gevolgen van het massatoerisme. Zo werd er al geëxperimenteerd met diverse maatregelen, door toeristen langer te laten wachten aan populaire watertaxistops, de ‘vaporetti’, of hen meer te laten betalen. Ook mogen er geen nieuwe fastfoodzaken en kebabtenten meer geopend worden. Het is nog afwachten of de nieuwe maatregelen iets uithalen en Venetië haar plekje op de Wereldranglijst ook in 2019 nog kan behouden…

De stad, halfdoodgeknuffeld door de toeristen, vecht voor haar bestaan.  Als het echte leven verdwijnt, dreigt Venetië een levenloos museum te worden, een Italiaans Bokrijk dat past bij de mastodontische cruiseschepen die hun passagiers voor een have dag de stad in jagen.  De mooiste stad ter wereld als een wegwerpbestemming voor gehaaste toeristen die snel wat selfies maken op San Marco en teveel geld uitgeven aan een gondeltochtje onder de Brug der Zuchten.

Venetië tenminste houdbaar tot ………..  Verwachte deadline: minder dan 70 jaar.

Ben jij nog van plan naar Venetië te gaan?  Wil je dan de Venetianen steunen door er te verblijven, te eten … ?

xoViv

No Comments

Leave a Reply

About Me

Viv

Het gezicht achter ‘About me’ ben ik, Viv. Mijn dagelijkse bestaan vult zich als leerkracht in het middelbaar onderwijs, familie en vrienden. Ik heb 2 volwassen kinderen die nu hun eigen dromen en avonturen leven. Ìk heb ondertussen een koffer vol levenservaring en probeer mijn hart te volgen. Sinds een paar jaar hoort fotografie en schrijven tot mijn 'basisuitrusting'; de vertaalslag van innerlijk naar het dagelijks bestaan. Ik reis graag af naar andere oorden, waar ik fotografeer en wat woorden krabbel op mijn hart, waar ik dan een reisverhaal van brei. Ik deel mooie plekjes, belevenissen en persoonlijke momenten. Ik vertel verhalen recht uit mijn hart. Voor mij zijn mijn verhalen belangrijk als herinnering en hopelijk kunnen ze jou inspireren. Read More

Viv

SUBSCRIBE TO OUR MAILING LIST

Get the news right in your inbox!

POPULAR TOPICS

×
Copied!