Cuba is old school cool

March 15, 2016

Cuba is old school cool

March 15, 2016

Estimated reading time: 45 minute(s)

Jeetje en toen zat het er alweer op. Onze laatste avond in Varadero hebben we in stijl gevierd, met een avondje uit op het terras van ons all inclusive hotel. Femke, de durfal van de groep, had dit even met de hotelmanager geregeld. Met alle lieve leuke mensen, met wijn, rum, veel eten oneindig veel slechte grappen en zelfs wat salsamoves, kwam er een eind aan weken Cuba. De persoonlijke obers deden extra hun best. Ik wil geloven dat dit dankzij het organisatietalent van Femke was, maar stiekem durf ik ook te denken dat deze obers de achtergelaten cuckies, als fooi en dus extra inkomen, al zagen blinken op de tafels.

image

En nu dus weer terug in het kkkkkkoude België! Brrrrr. Zoals jullie wel begrepen hebben was Cuba echt heel leuk. Het is geen land waar ik zou kunnen wonen (de Cubaanse overheid maakt het ook niet heel aantrekkelijk voor buitenlanders om zich in Cuba te vestigen) maar ik heb er wel van genoten.

Als ik terugdenk aan Cuba denk ik ook aan mijn eerste stappen in Havana. De sfeervolle straatjes, de snapshots van het leven op straat, de aroma’s die een mix zijn van papaya en tabaksblaren, duffe matten en benzine.
Een land dat me meermaals in mijn haar heeft doen krabben door de vele tegenstrijdigheden. Chaotische steden, fraai golvende landschappen en verlaten snelwegen. Pastelkleurige huizen en groene valleien.

Vervallen gebouw

Vinales landschap

Trinidad5

Wasgoed

Ik wilde al lang naar Cuba, dit jaar was de lokroep te intens. Vanaf dat ik de reis geboekt had, verkeerde ik echt in een staat van geluk. En het is bewaarheid. Cuba was magisch. Als ik mijn ogen sluit, zie ik nog steeds het blauw en het roze van de huizen. Een wirwar van elektriciteitskabels boven de straten. Er komt muziek uit elk raam, op elke straathoek een groepje oude mannen, gitaar en contrabas, het levenslied, passie, kalmte en dan weer vuur. Dansen zoals ik dat nergens heb gezien. Zelfs na het zien en ervaren van de armoede en vele beperkingen waarmee de bevolking van Cuba te maken heeft, zag ik overal vrijheid. Havana is een visuele explosie van kleuren, auto’s en sigaren.

Man met muziekinstrument

De Cubanen die ik leerde kennen waren niet echt open en eerlijk als je vragen stelt over hun leven en hun land. Van op talloze muren schreeuwen de revolutionaire slogans je toe. Wellicht een poging om de revolutie nog niet uit te doven in de harten van de mensen. En dat ondanks de dagelijkse struggle for life van de doorsnee Cubaan.
Hoe moeten de twee oude Castro’s en het handjevol nog overlevende “barbudos” zich voelen, zo’n goeie 50 jaar na de revolutie? Hadden ze dit Cuba van 2016 voor ogen, toen ze Batista en zijn misdadige kliek terecht het land uitkegelden? Natuurlijk moet het jarenlange VS-embargo een ware killer zijn geweest voor dit land, maar toch lijkt het mij dat de socialistische droom verder had kunnen komen dan waar hij nu letterlijk in verzand is geraakt.
Gepensioneerden die de straten afschuimen met een oud lederen boekentasje waarin een paar CD’s en DVD’s om aan toeristen te verkopen, omdat ze moeten rondkomen met een pensioentje van 10$/maand. Een rantsoenbonnensysteem dat aan geen enkele reële behoefte beantwoordt. Iedereen die hier zijn eigen overlevingsstrategie ontwikkelt: de ene door 2 dag- en 2 nachtjobs te combineren, de andere door zijn rantsoenkoffie te verkopen of in te ruilen tegen melk of boter, een derde door al “hustlend” toeristen te bedriegen, taxi te spelen zonder vergunning, pindanootjes proberen te verkopen … en ga zo maar door.

image1

En dan Cuba, het rijdend automuseum. Prachtige hoestende en pruttelende auto’s die bij iedere schakeling protesteren. Een paradijs voor autofreaks.
Auto’s waar onze grootouders en soms nog net onze ouders als kind in reden. De prachtigste personenauto’s uit lang vervlogen tijden, zoals De Soto, de Dodge, de Studybaker, Humbold, Humber, Ford Anglia, Chevrolet, Plymouth, of de Buick. De eerste stationcars van diezelfde merken. En het rijdt! Rustig zoevend als een fijne naaimachine, of kuchend en puffend als een oude man met astma. Maar het rijdt wel. Ondanks welke blokkade of drooglegging dan ook van de kant van de Verenigde Staten. De Cubanen kijken al niet meer op van alle oh’s en ah’s van toeristen, als zij voor de zoveelste keer weer een prachtige goed onderhouden en geconserveerd oud museumauto tegenkomen. ‘Wij willen die oude auto’s van toen niet meer, wij willen de auto’s van nu, van 2016’. Schichtig kijken zij om zich heen, of misschien niet een van die vele uniformen dichtbij ons, misschien iets gehoord hebben, wat zij niet mogen horen. Want kritiek geven is not done, hier in het Cuba.

auto onder boom

image

reparatie auto

Het land van de associaties met de ‘romantiek’ van ‘La Revolucion’, en de revolutionaire strijders en strijdsters voor hun goede zaak. De toen jonge jurist Fidel Castro en zijn broer Raul, en vooral niet te vergeten Ernesto Che Guevara, de Argentijnse arts, veel te jong vermoord met hulp van de CIA. In Bolivia, ver weg van zijn geliefde Cuba. Che en Fidel zijn goden
Wat ik zeker leuk vond zijn de borden met revolutionaire spreuken. ‘Cuba Libre’. ‘Hasta la Victoria Siempre’ en eindeloze variaties op ‘De revolutie is …’ Dan staat er weer zo’n oldtimer met panne langs de weg en verderop een bord met zoiets als ‘De revolutie is: altijd goed je best doen’. Ook een mooie: ‘ ‘De revolutie, dat is gevoel voor het historisch moment’. Was ik hier op een historisch moment? Nog zo’n mooie is ‘Fidelidad’. Trouw, loyaliteit, integriteit. Maar is ook een woordspeling: trouw zijn aan Fidel. Wat zou ik zien als ik over vijf jaar terugkom, als de Cubanen gewoon alles op de muren mogen schrijven wat ze willen?

Ik werd soms bedrogen waar ik bijstond, maar toen ik in Santa Clara naar het mausoleum van Che Chevara ging, kon ik mij niet van de indruk ontdoen dat de Cubanen zelf ook bedrogen worden. Er staat hier immers een prachtig museum met een nog groter standbeeld van die charismatische Ernesto Che. Fidel had niet kunnen zijn wie hij nu is zonder deze man met zijn wapperende manen. Terecht dit eerbetoon zou je dan denken. Maar hoeveel Cubanen zouden weten dat de populariteit van Che de god Fidel van zijn ‘troon’ had kunnen stoten. Hoeveel Cubanen zouden weten dat Che helemaal geen dictatuur in Cuba wilde. En wat zou er waar zijn van het gefluister dat Fidel als klokkenluider voor de CIA heeft gefungeerd waar Che in Bolivïe te vinden was.
Een land met zoveel goede en slechte geschiedenis, dat het, bij wijze van spreken, kan wedijveren met menig Europees land dat veel ouder is dan Cuba. Cuba is een waanzinnig shitland, en als toerist, mag je kiezen welke kant van de medaille boven komt drijven. Cuba is een luilekkerland, en ik verwijs hier niet naar de mannen die te lui zijn en de vrouwen lekker (of andersom). Cuba is het bewijs dat als het socialistisch systeem ergens bij past dan is het wel een tropisch klimaat.

havana2

Al die nieuwe indrukken, en geen twintig meer zijn, dat speelde ook mee, om ‘s avonds kapot te zijn en op tijd het bed in te kruipen. Ja, Rock-‘n-roll is dead.

Sensualiteit en verleiding vind je op elke straathoek en worden er tot ware kunst verheven. Cuba is een muzikale zwerftocht. Cuba is muziek. Dat is alom bekend, maar als je er daadwerkelijk voet aan wal zet, kun je er echt niet omheen. Ik heb in m’n hele leven nog nooit zo veel contrabassen bij elkaar gezien als op Cuba. Mensen nemen ze mee in de trein of achter op de brommer. In elke hoek lijkt een achteloze contrabas te staan. En uiteraard wordt hij ook veel bespeeld. Jongens en meisjes spelen fanatiek samen met opa’s en oma’s. Van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat wordt er gedanst en gemusiceerd. Ja, Cuba is muziek. En houterig of niet, je beweegt gewoon mee.

We zijn het er allemaal over eens. De Buena Vista Social Club was een bijzonder hoogtepunt in Havana. Een geweldige avond waar een hele hoop oude knarren, waarvan twee al heel lang de vervaldatum hebben overschreden, maar juist deze 2 zouden deel hebben uitgemaakt van de originele bezetting van deze Buena Vista Social Club. Een optreden van 1,5 uur, puur genieten, met de nodige drankjes en de opzwepende muziek die het onmogelijke maakte op onze stoel te blijven zitten.

Het lijkt wel of hier geen depressies bestaan. Dat het leven een geschenk is. Ooit hoorde ik van iemand ‘Een man heeft in zijn leven duizenden en duizenden ejaculaties. Maar welgeteld eentje daarvan was zo uniek dat hij jou het leven heeft geschonken’. Ik vond het een wat plastische uitdrukking, maar ik begreep het wel, wat ie bedoelde. Want hoe vaak laten we ons leven niet afhangen van materiële dingen? Van de nood om veel geld en mooie spullen te hebben? In Cuba daarentegen hebben ze bitter weinig. Maar ik zie heel veel lachende mensen. Heel veel dansende en zingende mannen en vrouwen. En ik snap waarom: als het leven een geschenk is, hoef je enkel de cadeauverpakking te verwijderen om er volop van te genieten. Ik ga dat proberen te doen. En ondertussen niet teveel denken aan de ejaculatie die destijds de aanvang van mijn bestaan vormde. Want al zie ik mijn ouders doodgraag, er zijn dingen tussen hen die ik echt niet hoef te weten.

Wat ook mijn drijfveer was om naar Cuba te gaan, het had zeker niets met eten te maken. De verwachtingen op dat vlak waren zeker laag gespannen. Zoiets als een hart vol Cuba en een mond vol bonen. En ik ben echt geen bonenliefhebber. Maar zoals zo dikwijls het voordeel van lage verwachtingen: het kan alleen maar meevallen.

Ja hoor, we kregen elke dag rijst, met of zonder bonen, maar we konden ook elke dag uit koe, varken, kip, vis of kreeft kiezen. Minstens. Want er werden ook veel vormen van pasta gegeten. En salades, weliswaar altijd in dezelfde samenstelling: komkommer, kool en bonen. En soepen. De plaatsen waar we minder lekker hebben gegeten, dat zijn de ‘vreetschuren’ geweest waar de bussen met toeristen gedropt worden.

Het ontbijt werd met liefde klaargemaakt. Denk ik zo: altijd fruit, altijd de keuze tussen koffie of thee, altijd vers vruchtensap, altijd eieren en soms extra verwennerijtjes. De koffie smaakt in Cuba heerlijk. Not. Het kan ook zijn dat ze die niet aan de toeristen schenken.

Ben je dat soort koffie beu, ga je toch gewoon aan de rum. Meestal is een fles rum ongeveer één euro duurder dan een fles water. De winkels staan er vol mee. In de winkel, bij de bakker, de kapper, een schoenenwinkel of een souvenirwinkel. Overal is wel een vitrine aan de verschillende soorten rum geweid.

En dan de cocktails. Ik wist helemaal niet dat ik die zo graag dronk. Een cocktail is een cocktail, dacht ik. Vanuit een zuiver logisch standpunt valt daar toch weinig tegenin te brengen hé?! Veel cocktails drinken is toch voor pubermeisjes, comazuipers en andere primaire types aan wie de subtiele smaaknuances van wijn of bier niet besteed zijn. Ik hoor nu allerlei gilletjes van mensen die ik ken die graag cocktails drinken en die zich afvragen van welke primaat ik nog afstam. Rustig lieve mensen, ik heb mijn hele geloof nu op de helling gezet.

Het bekendste rummerk uit Cuba is Havana Club, hoewel Havana Club ook buiten Cuba wordt geproduceerd door Bacardi. In tegenstelling tot de Russische wodka mag Cubaanse rum wel gemixt worden. Rumcocktails zoals de Mojito of de Daiquiri zijn zeer geliefd. Ook de bekende schrijver Ernest Hemmingway die jarenlang op Cuba woonde genoot graag van een goed gemixte cocktail. Voor deze cocktails wordt jonge, witte rum gebruikt. Hoe langer de rum op de vaten heeft gezeten hoe donkerder de kleur. Een Havana Club Añejo 15 Años Gran Reserva heeft vijftien jaar gerijpt en wordt beschouwd als een van de beste rums ter wereld. Als je van deze exquise rum aan het genieten bent, dan mag een echte Cubaanse sigaar natuurlijk niet ontbreken.

Cuba is een geweldig reisland. Het enige dat je mee moet nemen is: observatievermogen, gevoel voor humor, geld, flexibiliteit, geduld en een avontuurlijke instelling. Verder gaat alles vanzelf.

De Cubanen zijn net zo vrolijk en goedlachs als op de covers van de reisgidsen – maar als ze denken dat je niet kijkt, of als je geen fooi wilt geven voor ongevraagde adviezen, dan is die lach ineens foetsie. Wat is authentiek? Volgens de jongeren is Cuba fake and fail. Alles zou nep zijn, niets dat werkt. Van hen mogen de Amerikanen het overnemen. ‘Socialismo o Muerte’ staat er langs de weg, in rode letters op een witte muur. Het socialisme of de dood. En daarnaast: ‘Amo esta Isla’. Ik hou van dit eiland.

De hele wereld kijkt nieuwsgierig toe wat er gaat gebeuren nu Barack Obama en Raúl Castro voorzichtig toenadering tot elkaar hebben gezocht. Eén gevolg is al duidelijk: het toerisme naar Cuba zal flink toenemen. Want iedereen wil Cuba nog zien voordat het kapitalisme het eiland overspoelt, voordat er Starbucks en McDonalds te vinden zijn en de oldtimers uit het straatbeeld verdwijnen. Als het legendarische Franse modehuis Chanel zijn cruisecollectie in Cuba komt voorstellen (ik denk het in mei van dit jaar is gebeurd). Als The Rolling Stones een 2,5u durend concert konden geven in een land waar de Westerse muziek lang verbannen werd dan is het één en ander aan het veranderen. De Sheraton hotelketen heeft ook al een hotel overgenomen in Havana. Sinds april van dit jaar is ook al mogelijk om op Cuba accommodaties te boeken via Airbnb. Vanaf oktober mogen 6 Amerikaanse vliegmaatschappijen op Cuba vliegen. Het gaat snel gaan nu. Ik hoop alleen niet dat de Cubaanse ziel verkocht zal worden aan een investerings’paradijs’.
De extra toeristendollars zullen de Cubanen wat meer inkomen geven, maar zolang er regels blijven tegen vrije handel voor de Cubanen zelf, zullen de stiekem gerolde sigaren en verstopte kreeften in een plastic zak nog aan de orde van de dag blijven. En wie als toerist goed kijkt en de juiste vragen stelt, met de luiken dicht weliswaar, kan veel leren over dit bijzondere land onder de Caribische zon.

En ik weet nu al dat als het leven weer één van zijn dipjes met mij deelt, ik er weer een prachtige herinnering bij heb om me terug naar de geluksberg te brengen. Don’t shoot me om nu even Bond Zonder Naam-achtig te klinken.

Soms waren mijn blogposts misschien te lang, maar als je intens gelukkig bent probeer je je belevenissen, je ervaringen en je emoties te beschrijven. Dat is niet makkelijk want eigenlijk moet je de regen, de kou of de hitte van een vreemd land zelf hebben doorstaan. Je moet zelf eens de geur van vlees, vis en bloed op een plaatselijke markt bij 30 graden celsius hebben geroken. Je moet uren met krampen hebben rondgelopen om dan uiteindelijk je kont op de goorste wc te plaatsen die je ooit hebt gezien. Je moet zelf, zomaar spontaan triviale of diepzinnige gesprekken met zomaar een vreemd iemand in een vreemd land hebben ervaren. Je moet zelf ervaren hoe een andere cultuur leeft. Dit zijn de herinneringen die je best bijblijven en die je nooit kan meegeven aan iemand die dit nooit meegemaakt heeft. Je kan enkel maar je best doen om alles te zo goed mogelijk te vertellen en te beschrijven. De wereld is echter zo mooi, en sommige plaatsen zijn zo speciaal dat het absoluut zonde is om hem niet te ontdekken!

Ik ga het anders proberen zeggen, en die steel ik even van de russen: “Het is beter om iets één maal te zien dan er honderd maal over te horen”

Dankjewel Grote meneer met de touwtjes in handen, dat ik dit weer mocht meemaken. Dat ik weer een rugzak heb, vol souveniers, emoties en verhalen. Travel is the only thing you buy that makes you richer.

Ik heb Cuba ervaren als een land vol trotse Cubanen die je graag deelgenoot maken van hun leven. Bezoek dus zeker de bezienswaardigheden, maar dompel je ook onder in de cultuur. Dát is wat Cuba echt uniek maakt.
De meeste reisgidsen beloven je de witte stranden en prachtige hotels met heerlijke foto’s van schotels met kreeft. Maar niets is minder waar. De hotels zijn niet geweldig en om echt lekker te eten moet je de weg kennen. De service is niet zoals wij kapitalisten gewend zijn. Wat helpt om je reiservaring geweldig te laten worden is: geduld, humor, flexibiliteit, open minded en een avontuurlijke instelling, want in Cuba is niets wat het lijkt. Stroom en water vallen vrijwel dagelijks een keer uit, en niemand die zich daar druk om maakt, behalve de toerist. De toerist betaald 1 euro voor zijn koffie, terwijl de Cubaan er nog geen 0,07 cent voor betaald, niemand die hier raar van op kijkt, behalve wanneer je er nog nooit bent geweest en begrijpt hoe het systeem werkt. Persoonlijk vind ik Cuba geweldig, maar je hoort vaak ook negatieve geluiden. Ik begrijp beide. Het is de verwachting die bepaalt wat je na afloop vindt van de vakantie. Een Cuba vakantie bestaat uit ervaren, beleven en ondergaan. Wanneer je dat probeert en wilt begrijpen hoe mensen denken (en zijn) die in een socialistisch land zijn opgegroeid, pas dan ben je klaar voor Cuba. Cuba is een geweldig reisland waar je kreeft kan eten voor 20 CUC, en waar Cubanen voor 0,75 cent per maand hun huis huren van de overheid. Waar de douaniers in korte mini rokjes lopen en je een boete kunt afkopen met een fles rum. Het land waar de mensen “arm” zijn maar altijd met een glimlach op het gezicht spontaan dansen op de muziek die je in Cuba altijd en overal en op elke hoek van de straat hoort.

Er is zoveel waar ik met plezier aan terugdenk, eigenlijk had elke dag zijn eigen gouden randje(s)!

Ziezo, nu ga ik echt afsluiten, het is beloofd. Cuba is een feest geweest van het eerste tot het laatste moment. Het is een ontzettend verwelkomend land dat warmte, liefde en harmonie uitstraalt, zowel door zijn natuur als door zijn bevolking. Hoe divers ze ook zijn, van rosse bleke types met sproeten over bloedschone mulatten tot gitzwarte negers, allemaal hebben ze hun open lach als eerste reactie. Temptation Island Cuba, is als een verleidelijke vrouw. Als ze je eenmaal in haar greep heeft, laat ze niet meer los. En ik ben een vrouw, ik weet waarover ik spreek. Cuba has a taste of which your tongue smiles.

Cuba was muy bien.

About Me

Viv

Het gezicht achter ‘About me’ ben ik, Viv. Mijn dagelijkse bestaan vult zich als leerkracht in het middelbaar onderwijs, familie en vrienden. Ik heb 2 volwassen kinderen die nu hun eigen dromen en avonturen leven. Ìk heb ondertussen een koffer vol levenservaring en probeer mijn hart te volgen. Sinds een paar jaar hoort fotografie en schrijven tot mijn 'basisuitrusting'; de vertaalslag van innerlijk naar het dagelijks bestaan. Ik reis graag af naar andere oorden, waar ik fotografeer en wat woorden krabbel op mijn hart, waar ik dan een reisverhaal van brei. Ik deel mooie plekjes, belevenissen en persoonlijke momenten. Ik vertel verhalen recht uit mijn hart. Voor mij zijn mijn verhalen belangrijk als herinnering en hopelijk kunnen ze jou inspireren. Read More

Viv

SUBSCRIBE TO OUR MAILING LIST

Get the news right in your inbox!

POPULAR TOPICS

×
Copied!