Cash is king

July 28, 2016

Cash is king

July 28, 2016

Estimated reading time: 21 minute(s)

Ik ben hier echt op reis op de ouderwetse manier. Gewoon met een bundel cash geld, in een sok. Echt waar.

CUC

Stel, je loopt door een bos en ontdekt plotseling een geldboom. Briefjes van vijftig euro aan de takken, wapperend in de wind. Op de grond liggen er drie. Wat doe je? Je raapt die briefjes op en schudt aan de boom. Er vallen er nog twee. Raap je die op, loop je ermee weg? Nee, je gaat door met schudden, harder en harder, tot er niets meer valt.

Zo beschouwen veel Cubanen de toeristen. Als geldbomen om aan te schudden. Valt er er iets, laat je die boom niet met rust tot er echt niets meer uitvalt. Erger, de meeste buitenlanders laten zich met plezier tillen. Als debutanten in de Caraïben proberen wij daar, natuurlijk, niet bij te horen. Wij proberen vriendschap met obers te sluiten. En met taxichauffeurs, met portiers, met kruiers. Met als basis het respect, dat we zelf moeten verdienen.

De term ‘besteedbaar inkomen’ is in Cuba een contractie in terminus. Officieel bestaat het begrip gewoon niet. Het gehele officiële inkomen van elke Cubaan gaat op aan hun eerste levensbehoeften, hun spaarquote is nul. Slechts weinig Cubanen beschikken over een bankrekening. De CUC (peso voor toeristen) is zwaar overgewaardeerd, de MN (peso voor Cubanen) is waardeloos als het op koopkracht aankomt.

Want, om nog meer het verschil in stand te houden tussen Cubanen en de toeristen is er het geld. Echt complicado hoor! Ik ga er telkens van zweten!

Cuba kent namelijk 2 soorten geldsystemen. Je hebt de CUC (Cuban convertible peso), het geld waar de toeristen en de rijke Cubanen mee betalen en je hebt de CUP (Moneda Nacional, MN), het geld waar de gewone Cubanen mee betalen. CUC en CUP worden beide peso genoemd, al noemen Cubanen de CUC (spreek uit: koek) ook nog wel eens dollar. Beide munteenheden worden met een dollarteken aangegeven, de MN-peso met één streepje en de CUC met twee streepjes schuins door de S. Dat is om het overzichtelijk te houden, geloof ik. 1 CUC staat gelijk aan 1 dollar. 1 CUC is ook 25 CUP. Ik was geschokt toen ik vernam dat gewone Cubanen een gemiddeld maandloon $ 20 hebben. Dat betekent dat zij voor minder dan $ 1 per dag werken. Hoewel dit cijfer relatief wordt aangepast aan veel lagere kosten van levensonderhoud, kan dit nooit genoeg zijn om rond te komen.

Waarom 2 valuta’s? Naast het feit dat de dubbele muntsituatie ongelofelijk verwarrend is, speelt het ook een belangrijke rol in het sociaal-economisch onderscheid maken tussen bewoners en bezoekers.
Door die dure CUC’s zorgt de familie Castro er ook voor dat sommige diensten, zoals het internet, onbetaalbaar blijven voor de meeste Cubanen. De twee verschillende munten creëren ook twee parallelle markten: een dure, kwalitatief hoogwaardige één gereserveerd voor buitenlanders en de selectieve rijken (meestal hooggeplaatste ambtenaren), en een lagere kwaliteit, een betaalbare voor de lokale bevolking. Het is geen wonder dat er een derde, bloeiende zwarte markt is voor dure en verboden goederen.

Terwijl ik wordt weggeblazen door de schoonheid en de charme van Cuba, ben ik nog veel meer onder de indruk van de vindingrijkheid van de Cubanen als het gaat om het omzeilen van hun oneerlijke leefomstandigheden.
De gemiddelde Cubaan kan niet (comfortabel) overleven als zij de regels van het spel, opgelegd door hun overheid, meespelen.

Hun economische situatie doet me denken aan de The Sims, een videogame waar de karakters zonder geld beginnen. Om een betere baan te krijgen moeten ze bepaalde vaardigheden ontwikkelen. Maar, om die vaardigheden te verwerven, hebben ze geld nodig om middelen te kopen. De enige manier om hun leven te verbeteren is om het systeem te hacken moet je vals spelen zodat ze aan het extra geld kunnen komen dat ze nodig hebben. Ongelofelijk eigenlijk dat een spel voor westerlingen, de Cubaanse dagelijkse realiteit is.

Het zou wel handig zijn als ik wist hoe het diverse geld eruit ziet en wie er op staat afgebeeld. Ik heb een vermoeden. Dat loopt van El Jefe Commandante Fidel via Companero Ernesto Che Guevara tot mogelijk Héroe Nacional José Marti …

Cuba_Peso

Hoe leven de Cubanen eigenlijk echt in het socialisme onder de palmen?.

Cuba een land waar je als toerist of als cubaan met veel geld zeker niks op de gezondheidszorg aan te merken hebt. Want voor deze doelgroep zijn er schone ziekenhuizen, moderne apparaten die uit China komen (Cuba’s nieuwe grote broer). De Chinezen, zoeken hier op Cuba naar olie in ruil daarvoor sturen ze containers vol met rijst, tourbussen en merkartikelen die goedkoop worden nagemaakt in China.

De operatiekamers hebben airco en de kamers, voor de patiënten met geld, hebben schone en nieuwe bedden. De doorsnee Cubaan die doorgaans niet zoveel heeft kan helaas nog geen gebruik maken van deze o zo luxe gezondheidszorg en moet het met vele slechtere omstandigheden doen.

Cubanen kennen een gratis onderwijssysteem, nu zou je gelijk denken: daar kunnen ze best trots zijn op, … nou dan vergissen we ons een beetje. Het onderwijs is er misschien wel gratis, maar leerlingen en studenten krijgen vaak voor de verschillende vakken les van de zelfde docent en de studenten en leerlingen worden niet echt gemotiveerd.
Zo is het namelijk makkelijker om aan de toeristen wat te verdienen dan voor arts of advocaat te gaan studeren.
Een arts verdient hier maar 20 euro per maand. Veel artsen, advocaten en andere geleerde Cubanen werken liever als taxichauffeur of proberen wat bij te verdienen met een casa particular waar ze vaak tien keer zo veel mee kunnen verdienen. Veel jongeren kiezen er nu voor om niet te gaan studeren omdat ze geen vertouwen meer hebben in de toekomst van Cuba, liever duiken ze de toeristische sector in of proberen ze op straat wat te verdienen aan de toerist die hier ‘money with legs’ wordt genoemd. Ik begrijp het wel. Ik zou ook mijn oma met een sigaar naast een terrasje zetten want dat is ondernemingszin.

Dit krijgt elke Cubaan per maand met voedselbonnen.
Hier moeten ze het dus mee doen:

300 gram bonen
2,5 kilo suiker
3,5 kilo rijst
600 gram erwten
125 gram koffie
1 stuk zeep
1 tube tandpasta
250 ml bakboter
100 gram zout
4 pakjes sigaretten

De overheid is sterk afhankelijk van de productiviteit van de mensen om de economie draaiende te houden. Jammer genoeg geeft diezelfde overheid er weinig voor terug. De Cubanen krijgen een stuk land om te leven en stemmen er zo automatisch in toe om hetgeen ze produceren aan een gestandaardiseerde prijs te verkopen. De boeren zijn verplicht om 90% van hun productie te verkopen aan de overheid, waardoor er slechts 10% van hun zuurverdiende werk voor persoonlijk gebruik kan dienen. Niet echt een winstgevende verkoop. Erger nog, Cubanen die niet produceren moeten een hele zware belasting betalen of hun land wordt afgenomen.

Verandering op komst.

Of ze nu volgende week wel of niet te eten hebben, een Nike T-shirt en hippe schoenen mogen niet ontbreken. Veel jongeren geven al hun geld uit aan de dure producten die in China geproduceerd worden en vaak niet eens het logo waard zijn. Statussymbolen komen op en iedereen wil laten zien wat hij in werkelijkheid nog niet eens heeft. Gelukkig hoeven zij geen hypotheken te betalen, want dat kennen ze niet. Leningen zijn er wel te krijgen (voor als de koelkast kapot gaat, bijvoorbeeld), maar dat is een langdurig, bureaucratisch proces. Volgens het Internationaal Monetair Fonds is Cuba failliet. Gelukkig zijn de Cubanen het met het IMF niet eens en leven ze vrolijk door. Wij ook.

Het lijkt er op dat de regels wat soepeler worden. Er hangt een wind van verandering door de straten van Havana, veel Cubanen zijn enigszins wat in de war. Het westen klopt aan de deur en men hoeft haar alleen nog maar binnen te laten.

Van al dat rekenen heb ik dorst gekregen, dus dan maar wat luchtigers. Fiesta! Cuba Libre, het nationale drankje van Cuba.
Aan alles kleeft een verhaal, een rariteit of wetenswaardigheid. Zo niet, dan wordt er eentje verzonnen. Ook aan de Cuba Libre zit een verhaal aan vast. Eind 19de eeuw werden de Cubanen door de Amerikanen bevrijd van de Spanjaarden. Dat moest uiteraard gevierd worden. Dus toen de Cubanen met hun rum en de Amerikanen met hun cola proosten, werden de 2 drankjes nogal eens gemixt éh voilà. Echt waar!

Salud!

About Me

Viv

Het gezicht achter ‘About me’ ben ik, Viv. Mijn dagelijkse bestaan vult zich als leerkracht in het middelbaar onderwijs, familie en vrienden. Ik heb 2 volwassen kinderen die nu hun eigen dromen en avonturen leven. Ìk heb ondertussen een koffer vol levenservaring en probeer mijn hart te volgen. Sinds een paar jaar hoort fotografie en schrijven tot mijn 'basisuitrusting'; de vertaalslag van innerlijk naar het dagelijks bestaan. Ik reis graag af naar andere oorden, waar ik fotografeer en wat woorden krabbel op mijn hart, waar ik dan een reisverhaal van brei. Ik deel mooie plekjes, belevenissen en persoonlijke momenten. Ik vertel verhalen recht uit mijn hart. Voor mij zijn mijn verhalen belangrijk als herinnering en hopelijk kunnen ze jou inspireren. Read More

Viv

SUBSCRIBE TO OUR MAILING LIST

Get the news right in your inbox!

POPULAR TOPICS

×
Copied!